Schoolproject bodemonderzoek door leerlingen Nieuwe Lyceum
2026-03
Gemeente De Bilt heeft drie locaties op het oog voor het bouwen van woningen. Onderzoek door bodemonderzoek welke locatie daarvoor in aanmerking komt. Eén van die locaties ligt op Landgoed Eyckenstein.
Gelukkig was dit slechts een fictieve opdracht, met de naam “Grond voor de toekomst”. Om de vakken aardrijkskunde, Beeldende vorming, en scheikunde in de praktijk te beleven, kregen derde-klasleerlingen van het Nieuwe Lyceum in Bilthoven deze opdracht, waarmee ze in de praktijk leerden hoe zo’n proces verloopt. De gemeente heeft dus gelukkig niet het landgoed voor woningbouw op het oog.
Samenvatting van de opdracht die de leerlingen voor het bodemonderzoek meekregen.
Op woensdag 21 januari fietsten rond de vijftig leerlingen in vijf rondes van Bilthoven naar de Tolakkerweg in Maartensdijk om daar op Eyckenstein West in kleine groepjes bodemmonsters te nemen. Het onderzoek op Eyckenstein voerden ze zelf uit. Van twee andere locaties kregen ze monsters toegestuurd, maar daar zouden vervuilende stoffen in blijken te zitten.
Alle hulpmiddelen voor het uitvoeren van het bodemonderzoek.
In groepjes gaan de leerlingen aan de slag.
Hoewel in de opdracht de zinsnede “met de voeten in de aarde” stond, waren niet alle leerlingen even vertrouwd met die aarde. Sommigen hadden nog nooit in een weiland gestaan. Een jongen baalde dan ook van zijn vies geworden witte schoenen en een meisje keek met afschuw naar een regenworm die iemand gevonden had. Maar de meesten hadden er geen moeite mee.
Een regenworm, voor de één interessant en voor de ander een gruwel.
Na de boring werd de grond weer netjes in het boorgat teruggestort. Op sommige plekken kwamen ze tot in het grondwater. Van elk bodemmonster ging er een beetje in een bakje mee. Ook moesten in de goede volgorde stukjes grond van de verschillende boordieptes voor onderzoek in een reageerbuisjes gestopt worden.
Monstergoot met de bodemlagen, waarin heel duidelijk de overgang te zien is van voedselrijke venige bovenlaag (links) naar de voedselarme zandlaag.
Resultaten
Voor de leerlingen was dit een eerste kennismaking met het doen van wetenschappelijk onderzoek. Volgens de begeleider werd er in de periode erna nog regelmatig door de leerlingen over gesproken, waaruit blijkt dat dit wel indruk op ze gemaakt heeft. Alleen al in dat opzicht is het onderzoek geslaagd.
Dit zijn de resultaten die de leerlingen bij hun onderzoek gevonden hebben:
- De groepjes hebben van de grond monsters genomen en deze op kalk onderzocht. Er blijkt in dit gebied geen kalk in de grond te zitten.
- Ook hebben de groepjes van de grondmonsters de pH-waarde bepaald. Hier kwam een pH-waarde van 5 tot 6 uit.
Voor de leken: De zuurgraad of pH-waarde van het vocht in de bodem wordt weergegeven op een schaal van 0 (heel zuur) via 7 (neutraal) naar 14 (heel basisch). Een pH-waarde van 5 tot 6 is dus een tikkeltje zuur en heel goed voor de bodem.