Wat betekent de uitbreiding van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug voor Eyckenstein?

2026-06

Het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug (NPUH) is bijna twee keer zo groot geworden door de uitbreiding met de bosgebieden in de gemeentes Amersfoort, Soest, De Bilt en Baarn. Wat betekent deze uitbreiding voor Landgoed Eyckenstein?

 

In een interview vroegen we Otto van Boetzelaer, beheerder van Landgoed Eyckenstein, wat deze uitbreiding van het Nationaal Park voor het landgoed betekent.

Allereerst de vraag: Ben je er blij mee? Otto: “Ik ben er zeker blij mee! We werkten er al een hele tijd aan om dat voor elkaar te krijgen. En vanuit het Nationaal Park probeerden ze ook om in dit gebied (waar Eyckenstein ook in ligt) al wat dingen te doen. Het ruitervignet onder andere is iets dat door het Nationaal Park georganiseerd is. Je hebt ook al de fietspadenafspraken voor het onderhoud ervan. Ook de veiligheidssnoei, dat is best een kostbare aangelegenheid. Eens in de drie tot vijf jaar moet je een veiligheidsinspectie doen en gevaarlijke takken uit de bomen halen, zodat mensen er veilig onderdoor kunnen gaan. De afgelopen paar jaar heeft het Nationaal Park die verantwoordelijkheid overgenomen, zowel financieel als organisatorisch.”

 

Toenemende recreatiedruk

De recreatiedruk op Lage Vuursche en omgeving neemt exponentieel toe, wat natuurlijk ook voor Eyckenstein gevolgen heeft. Otto: “Volgens een onderzoek van Buck Concultants verdubbelt het aantal bezoekers elke tien tot vijftien jaar. Dat betekent dat de natuurgebieden daar ook op aangepast moeten zijn. Vroeger als er een keer een fietser over de Eikensteeg reed, kon die wel over het fietspad van anderhalve meter breed [tussen de historische laanbomen (red.)], maar tegenwoordig rijden er honderden fietsers per dag! En die moeten op datzelfde fietspad naar het noorden en naar het zuiden. Dan moeten we daar wel maatregelen voor nemen, maar dat lukt ons niet alleen.”

 

Gezamenlijk natuur in stand houden

Om natuur in stand te houden, moet je dus maatregelen nemen op een manier zoals we gezamenlijk belangrijk vinden. Otto: “Een voordeel van het Nationaal Park is dat je dat gezamenlijk kan doen: het in stand houden, maar ook het gezamenlijk overleg met de provincie. Daar komt een gedeelte van de financiële ondersteuning vandaan om dat grote aantal bezoekers te kunnen ontvangen. Want daar hangt voor de beheerders wel een prijskaartje aan!”

 

Buck-rapport

Het Buck-rapport is van 2017 en dus al enigszins verouderd. Daarom zou Otto graag willen dat er een vervolg op dat rapport komt. Otto: “En daar is ook het Nationaal Park gedeeltelijk wel voorstander van. Een voortgang op de Leidraad Historische Buitenplaatsen zou ook heel belangrijk zijn om daar een vervolgstap in te kunnen zetten om die dingen helder te hebben. Daar heb je dus het overleg van het Nationaal Park, dat je die wensen in kan brengen, dat is heel belangrijk. Je hebt gezamenlijke uitgangspunten en gezamenlijke doelen nodig: wat vinden we belangrijk?”

 

Wel de lasten maar niet de lusten

Veel bezoekers van Lage Vuursche maken ook gebruik van Landgoed Eyckenstein, maar daar verdient Eyckenstein helemaal niets aan. In tegendeel zelfs! Otto: “Lage Vuursche had in 2024 iets van 2,6 miljoen bezoekers, op Eyckenstein zo’n 850.000 bezoekers per jaar. Als per jaar één op de 10.000 mensen van een net aangeplante boom de takken afbreekt, dan ben je dus alweer 85 bomen per jaar kwijt. Je wil dat mensen ons landgoed bezoeken. Met het stijgende aantal bezoekers hangt daar wel een kostenplaatje aan, maar dat kostenplaatje van veiligheid, maar ook van nieuwe bomen inplanten en andere gevolgen, dat moet wel ergens vandaan komen. Die mensen gaan in Lage Vuursche koffie drinken en geven dus dáár hun geld uit. We zijn wel in overleg met ondernemers in Lage Vuursche dat we het eigenlijk wel belangrijk vinden dat er voor hun bezoekers een mooie natuur achter is en of ze daar een stukje aan kunnen bijdragen. Dat overleg loopt al tien jaar ongeveer, ook vanuit het Nationaal Park, dus dat is ook een voordeel van het Nationaal Park. En als ze bij ons in de natuur koffie gaan drinken, dan laten ze hun lege pakjes liggen. Dus de bezoekers gaan in Lage Vuursche hun consumpties uitgeven en daar hebben wij niks aan. Maar ze komen grotendeels voor een gedeelte voor die natuur.”

 

Ook nog nadelen?

Zijn er ook nog nadelen aan het Nationaal Park? Otto vindt van niet: “Sommigen vinden het een nadeel dat ze minder zeggenschap zelf hebben. Als er een afspraak komt over fietspaden, over ruiterroutes… iedere landgoedbeheerder heeft daar zelf een mening over, die gerespecteerd wordt. Als je er geen zin in hebt dat er een route over je landgoed komt, dan gebeurt het ook niet.”

 

Samengevat

Kort samengevat zijn dit de belangrijkste voordelen die het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug het landgoed te beiden heeft:

• Gezamenlijk bepalen van beleid en doelstellingen voor met name natuur en recreatie.
• Gezamenlijke afspraken om routes op elkaar te laten aansluiten.
• Grote gesprekspartner voor overleg met de provincie en andere betrokkenen.
• Overgedragen verantwoordelijkheid voor veiligheidsinspectie en veiligheidssnoei.
• Gezamenlijk aanbesteden van maatregelen, die daardoor effectiever en goedkoper zijn.